Bu, Kilise Tarihi’nin önemli bir metni olan IV. Lateran Konsili’nin İnanç Bildirgesi’nin Türkçe cevirisidir.

Giriş ve Bağlam

Papa III. Innocentius tarafından kaleme alınan ve Roma şehrinde bulunan Laterani ailesine ait eski bir mülk olan Lateran’da gerçekleştirilen IV. Lateran Konsili’nin (MS 1215) açılış oturumunda piskoposlara sunulan “Firmiter credimus”Latince: “Kesin olarak inanıyoruz”. başlıklı İnanç Bildirgesi, konsilin ortodoks temelini oluşturmak üzere oy birliğiyle onaylanmış bir Katolik doktrin beyannamesidir.

Bu metin, litürjik bir ikrar ya da inancın eksiksiz bir özeti olmaktan ziyade, öncelikle o dönemde ortaya çıkan yanlış fikirleri ele almak ve düzeltmek amacıyla yazılmıştır; örneğin Katharlar/Albililer’in düalist öğretisine (yani maddi evrenin kötü bir ilkeden yaratıldığı iddiasına) karşı tek Tanrı’nın hem ruhsal hem de maddi âlemin yaratıcısı olduğunu vurgular, aynı zamanda Valdocuların heterodoksluğunu ve Fiore’li Joachim’in Teslis’e ilişkin triteist (üç tanrıcı) anlayışını reddeder.

Teolojik açıdan dikkat çekici bir başka husus, Efkaristiya’daki ekmek ve şarabın Mesih’in bedenine ve kanına dönüşümünü ifade etmek üzere skolastikler tarafından ortaya atılan “transubstansiyasyon” (özdeğişim) teriminin, ilk kez resmî bir konsil metninde kullanılmış olmasıdır.

Bu inanç bildirgesi konsilde onaylanmış ve IV. Lateran Konsili Kanonları’nın 1. Kanonu’nda kayıt altına alınmıştır.

IV. Lateran Konsili’nin İnanç Bildirgesi (“Firmiter credimus”)

Kesin olarak inanıyor ve açıkça itiraf ediyoruz ki, tek, tekil, gerçek, ebedi ve sınırsız, her şeye gücü yeten, değişmez, kavranamaz ve sözle ifade edilemez tek bir Tanrı vardır: Baba, Oğul ve Kutsal Ruh; üç kişiLatince persona., fakat tek bir özLatince essentia., tözLatince substantia. veya tamamen yalın bir doğaLatince natura.. Baba hiçbir kimseden [türememiştir], Oğul ise yalnızca Baba’dandır ve Kutsal Ruh her ikisinden eşit şekilde [çıkar]; başlangıç olmaksızın, daima ve son olmaksızın. Doğuran Baba, doğan Oğul ve çıkan Kutsal Ruh. Aynı özdenLatince consubstantiales. ve birbirine eşitLatince coequales., her şeye gücü yetmede eşit ve ezelîlikte eşit, evrenin tek ilkesiVeya kaynağı., görünmeyen ve görünen, ruhsal ve bedensel her şeyin yaratıcısı ki, O kendi her şeye gücü yeten kudretiyle zamanın başlangıcında her iki yaratığıVeya yaratılışı. — ruhsal ve bedensel olanı, yani meleksel ve dünyevi olanı — aynı anda yoktan var etmiştir; ve ardından, ruh ile bedenden oluşan adeta ortak [bir varlık] olarak insani olanı. Nitekim Şeytan ve diğer cinler, Tanrı tarafından doğaları itibariyle gerçekten iyi olarak yaratılmışlardır, fakat kendileri, kendiliklerinden kötü olmuşlardır. İnsan ise Şeytan’ın kışkırtmasıyla günah işlemiştir.

Bu kutsal Teslis, ortak öz bakımından ayrılmaz ve kişisel özellikler bakımından ayrı olarak, Musa ve kutsal peygamberler ile diğer hizmetkârları aracılığıyla, zamanların en düzenli tertibine göre, insan soyuna kurtarıcı öğretiyi bahşetmiştir. Ve nihayet, Tanrı’nın biricik Oğlu İsa Mesih, bütün Teslis tarafından ortaklaşa beden almış, daima bakire olan Meryem’den Kutsal Ruh’un işbirliğiyle teşekkül etmiş, gerçek insan olmuş, akıl sahibi bir ruh ile insani bedenden oluşmuş, iki doğada tek bir kişi olarak, yaşam yolunu daha açık bir biçimde göstermiştir. O, tanrılığı bakımından ölümsüz ve acı çekmez olduğu hâlde, aynı kendisi, insanlığı bakımından acı çekebilir ve ölümlü olmuştur; dahası, insan soyunun kurtuluşu uğruna haç ağacıYani ahşap çarmıh. üzerinde acı çekmiş ve ölmüş, ölüler diyarınaBurada Latincede kullanılan inferos kelimesi, klasik Latincede “ölülerin diyarı, yeraltı âlemi” anlamına gelir ve cezalandırma yeri olan “cehennem” (infernum, günahkârların ebedi azap yeri) ile karıştırılmamalıdır. inmiş, ölülerden dirilmiş ve göğe yükselmiştir; fakat ruh olarak inmiş, beden olarak dirilmiş ve her ikisiyle birlikte eşit biçimde göğe yükselmiştir. Çağın sonunda dirileri ve ölüleri yargılamak ve her birine, hem reddedilmiş olanlara hem de seçilmiş olanlara, kendi işlerine göre karşılık vermek üzere gelecektir. Bunların hepsi, şimdi taşıdıkları aynı kendi bedenleriyle dirilecekler; öyle ki, kendi hak edişlerine göre alsınlar, ister iyi ister kötü olsun: onlar Şeytan’la birlikte ebedi cezayı, bunlar Mesih’le birlikte ebedi izzeti [alacaklar].

Gerçekten de imanlıların Evrensel Kilisesi tektir; bunun dışında hiç kimse asla kurtulamaz. Bu Kilise’de aynı kişi hem kâhin hem de kurbandır: İsa Mesih. O’nun bedeni ve kanı, sunak sakramentinde ekmek ve şarap görünümleri altında hakikaten mevcuttur; ilahi kudretle ekmek bedene ve şarap kana özlerinde dönüştürülerekBurada kullanılan transsubstantiatis fiili, bu Katolik doktrinine “transubstansiyasyon” (özdeğişim) adını veren terimin kaynağıdır ve ekmek ile şarabın özünde meydana gelen bir değişimi ifade eder. — öyle ki birlik gizeminin tamamlanmasıEfkaristiya’nın imanlı ile Mesih arasındaki birliği simgelediği ve gerçekleştirdiği doktrinine gönderme yapar. için O’nun bizden aldığını, biz de Kendisinden alalım.Latince metinde bir chiasmus (ters paralellik) vardır ve İsa’nın Enkarnasyon’da bizim doğamızdan (insanlığından) aldığı ile bizim Efkaristiya’da O’nun doğasından (ilahi/bedensel) aldığımız arasında bir karşılıklılık kurulur. Ve şüphesiz bu sakramenti, İsa Mesih’in havarilere ve onların ardıllarına bizzat vermiş olduğu Kilise’nin anahtarları uyarınca usulünce atanmış rahip dışında hiç kimse icra edemez.

Vaftiz sakramenti ise, bölünmez Teslis’in — yani Baba’nın ve Oğul’un ve Kutsal Ruh’un — adı anılarak üzerine suda takdis edilir; Kilise’nin usulüne uygun olarak, ister çocuklara ister yetişkinlere olsun, kim tarafından usulünce icra edilirse edilsin, kurtuluşa yarar sağlar. Ve eğer vaftiz olduktan sonra herhangi biri günaha düşecek olursa, gerçek tövbe yoluyla her zaman yeniden ıslah edilebilir. Yalnızca bakireler ve iffetliler değil, fakat evliler de, doğru iman ve iyi eylem yoluyla Tanrı’yı hoşnut ederek, ebedi mutluluğa erişmeyi hak ederler.

“IV. Lateran Konsili’nin İnanç Bildirgesi” Tanrı’yı Arzulamak ekibi tarafından birebir çeviri yaklaşımı esas alınarak orijinal Latince kaynak metnindenLatince metnin kaynağı: Norman P. Tanner (ed.), Decrees of the Ecumenical Councils, Cilt 1, Georgetown University Press / Sheed & Ward, Washington, D.C., 1990, s. 230-231. Türkçeye çevrilmiştir. Köşeli parantez içindeki notlar çevirmen tarafından alınmıştır.

Dipnotlar